HMK 439: Hakem Kararının İptali Davası

Türkiye'de verilen hakem kararlarına karşı Bölge Adliye Mahkemesinde açılan iptal davaları: HMK 439 iptal sebepleri, 1 aylık kesin süre ve icranın durdurulması usulü.

Bu soru sizin bir dosyanızla ilgiliyse elinizdeki belgelerle bize yazabilirsiniz: WhatsApp'tan yazın · E-posta gönderin.

Av. Onur ÇalışıcıYayın 4 Eylül 2026 · Güncelleme 8 Kasım 2026 · 5 dk okuma
Gravür: hakem masası ve sandalyeleri, oklu yolla ortadan ikiye yırtılmış büyük yazısız bir karar sayfası, sağda terazi ve kırmızı ciltli kitap.

Ana noktalar

  1. HMK m. 407/1, bu Kısımdaki hükümleri 4686 sayılı Kanun'un tanımladığı anlamda yabancılık unsuru içermeyen ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği uyuşmazlıklara bağlar. Bu kapsamda HMK m. 439/1, hakem kararına karşı yalnızca iptal davası açılabileceğini söyler; dava tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde açılır ve öncelikle ve ivedilikle görülür.
  2. İptal davasında görevli ve yetkili mahkeme, tahkim yeri Bölge Adliye Mahkemesidir; dava ilk derece mahkemeleri atlanarak doğrudan Bölge Adliye Mahkemesinde açılır ve ivedilikle görülür.
  3. İptal davası bir ay içinde açılabilir. Süre, hakem kararının veya tavzih, düzeltme ya da tamamlama kararının taraflara bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar (HMK m. 439/4).
  4. Hakem kararına karşı iptal davası açılması kararın icrasını durdurmaz. Taraflardan birinin talebi üzerine, hükmolunan para veya eşyanın değerini karşılayacak bir teminat gösterilmek şartıyla kararın icrası durdurulabilir (HMK m. 439/4).
  5. HMK m. 439/2, hakem kararının iptal edilebileceği hâlleri sınırlı olarak sayar.

HMK 439 nedir?

HMK m. 407/1, bu Kısımdaki hükümleri 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu’nun tanımladığı anlamda yabancılık unsuru içermeyen ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği uyuşmazlıklar hakkında uygulanır. Bu kapsamda HMK m. 439/1, hakem kararına karşı yalnızca iptal davası açılabileceğini söyler. İptal davası tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde açılır; öncelikle ve ivedilikle görülür. Dava, hakem kararının veya tavzih, düzeltme ya da tamamlama kararının taraflara bildirildiği tarihten itibaren bir ay içinde açılabilir. Davanın açılması kararın icrasını durdurmaz (HMK m. 439/4).

Hakem masası ve iki sandalyeden çıkan oklu yol aralık bir kapıya gidiyor; kapının ardında sütunlu bir mahkeme binası, önünde ise ikiye ayrılmış yazısız sayfalar var.
Hakem kararına karşı mahkemede iptal davası yoluna gidilebilir.

HMK m. 407/1, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun tahkime ilişkin hükümlerini 4686 sayılı Kanun’un tanımladığı anlamda yabancılık unsuru içermeyen ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği uyuşmazlıklara bağlar. Bu kapsamda HMK m. 439/1, hakem kararına karşı yalnızca iptal davası açılabileceğini söyler. Dava tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde açılır ve öncelikle ve ivedilikle görülür.

Yabancı hakem kararlarının Türkiye’de icra edilmesi sürecini düzenleyen 5718 sayılı MÖHUK ve New York Konvansiyonu kapsamındaki Yabancı Mahkeme ve Hakem Kararlarının Tenfizi rejiminden farklı olarak HMK m. 439, m. 407/1’deki şartlar içinde verilen hakem kararının iptalini düzenler. Dava tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde açılır. İkinci fıkra iptal sebeplerini sayar. Süre, kararın taraflara bildirildiği tarihten itibaren bir aydır. Dava, kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz (HMK m. 439/1 ve 439/4).

1. Dava tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde açılır

HMK m. 439/1, iptal davasının tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde açılacağını ve öncelikle ve ivedilikle görüleceğini yazar.

2. HMK m. 439/2 kapsamındaki iptal sebepleri

HMK m. 439/1 hakem kararına karşı yalnızca iptal davası açılabileceğini söyler. İkinci fıkra, kararın iptal edilebileceği hâlleri sayar.

İptal Sebebi (HMK m. 439/2) Kanundaki ifade
Ehliyetsizlik ve Geçersiz Sözleşme (a bendi) Tahkim sözleşmesinin taraflarından birinin ehliyetsiz ya da tahkim sözleşmesinin geçersiz olduğu.
Hakem Seçimi Usulsüzlüğü (b bendi) Hakem veya hakem kurulunun seçiminde, sözleşmede belirlenen veya bu Kısımda öngörülen usule uyulmadığı.
Tahkim Süresinin Sona Ermesi (c bendi) Kararın, tahkim süresi içinde verilmediği.
Yetki Konusunda Hukuka Aykırılık (ç bendi) Hakem veya hakem kurulunun, hukuka aykırı olarak yetkili veya yetkisiz olduğuna karar verdiği.
Yetki Aşımı / Talep Aşımı (d bendi) Hakem veya hakem kurulunun, tahkim sözleşmesi dışında kalan bir konuda karar vermesi veya talebin tamamı hakkında karar vermemesi ya da yetkisini aşması.
Usul Hükümlerine Aykırılık (e bendi) Tahkim yargılamasının, usul açısından sözleşmede veya bu yönde bir sözleşme bulunmaması hâlinde bu Kısımda yer alan hükümlere uygun yürütülmediği ve bu durumun kararın esasına etkili olduğu.
Hukuki Dinlenilme Hakkının İhlali (f bendi) Tarafların eşitliği ilkesine ve hukuki dinlenilme hakkına riayet edilmediği.
Tahkime Elverişsizlik (g bendi) Hakem veya hakem kurulu kararına konu uyuşmazlığın Türk hukukuna göre tahkime elverişli olmadığı.
Kamu Düzenine Aykırılık (ğ bendi) Kararın kamu düzenine aykırı olduğu.

HMK m. 439/2, hakem kararının iptal edilebileceği hâlleri sayar. Maddenin metni, bu hâllerden hangisinin kendiliğinden hangisinin talep üzerine inceleneceğini ayrıca yazmaz.

Ortadan ikiye yırtılmış büyük, yazısız bir karar sayfası büyüteçle inceleniyor; yanında kısa, yazısız bir liste kâğıdı ve terazi duruyor.
Hakem kararı ancak kanunda sınırlı olarak sayılan sebeplerden biriyle iptal edilebilir.

3. Bir aylık süre

HMK m. 439/4, iptal davasının bir ay içinde açılabileceğini yazar. Bu süre, hakem kararının veya tavzih, düzeltme ya da tamamlama kararının taraflara bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

4. İcranın Durdurulması ve Teminat Usulü

HMK m. 439/4, hakem kararına karşı iptal davası açılmasının kararın icrasını durdurmayacağını yazar. Taraflardan birinin talebi üzerine, hükmolunan para veya eşyanın değerini karşılayacak bir teminat gösterilmek şartıyla kararın icrası durdurulabilir.

5. Kısmen İptal İmkânı: HMK m. 439(3)

HMK m. 439/3, hakem veya hakem kurulunun tahkim sözleşmesi dışında kalan bir konuda karar verdiği iddiasıyla açılan iptal davasında, tahkim sözleşmesi kapsamında olan konuların kapsam dışında kalan konulardan ayrılması mümkünse, hakem kararının yalnız tahkim sözleşmesi kapsamında olmayan konuları içeren bölümünün iptal edilebileceğini yazar.

6. Kanun Yolu: Temyiz İncelemesi ve Yüksek Mahkeme Aşaması

HMK m. 439/6, iptal davası hakkında verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabileceğini yazar. Temyiz incelemesi, bu maddede yer alan iptal sebepleriyle sınırlı olarak, öncelikle ve ivedilikle karara bağlanır. Temyiz, kararın icrasını durdurmaz.

7. Tahkim Yargılamasında Hukuki Dinlenilme Hakkının Sınırları ve Usuli İtirazların Kaydı

HMK m. 439/2(f), tarafların eşitliği ilkesine ve hukuki dinlenilme hakkına riayet edilmemesini iptal sebebi sayar. HMK m. 423/1, tarafların tahkim yargılamasında eşit hak ve yetkiye sahip olduğunu ve taraflara hukuki dinlenilme hakkını kullanma imkânı tanınacağını yazar. HMK m. 409/1’e göre tarafların aksini kararlaştırabilecekleri bir hükme veya tahkim sözleşmesine uyulmazsa ilgili taraf bu aykırılığa itiraz edebilir. Aykırılığı öğrendiği tarihten itibaren iki hafta veya hakemlerin kararlaştırdığı süre içinde itiraz etmeden tahkime devam ederse itiraz hakkından feragat etmiş sayılır.

8. Kamu düzeni

HMK m. 439/2(ğ), kararın kamu düzenine aykırı olduğunun tespit edilmesi hâlinde hakem kararının iptal edilebileceğini yazar. Madde, kamu düzenine hangi hâllerin girdiğini listelemez ve bu hâlin kendiliğinden mi inceleneceğini ayrıca söylemez. İkinci fıkra, iptal sebeplerini saydığı için maddi hukukun yeniden incelenmesi bu listede yer almaz.

9. Sonuç ve Uluslararası Şirketler İçin Stratejik Tavsiyeler

HMK m. 407/1’in kapsamındaki bir hakem kararına karşı HMK m. 439/1 yalnız iptal davasını açar ve davayı tahkim yeri bölge adliye mahkemesine bırakır. Süre, kararın veya tavzih, düzeltme ya da tamamlama kararının taraflara bildirildiği tarihten itibaren bir aydır. Dava icrayı kendiliğinden durdurmaz; durdurma, taleple ve hükmolunan para veya eşyanın değerini karşılayacak teminatla istenebilir (HMK m. 439/4).

Sıkça sorulan sorular

Hakem kararının iptali davası ile yabancı hakem kararının tenfizi arasındaki temel fark nedir?

HMK m. 407/1, bu Kısımdaki hükümleri yabancılık unsuru içermeyen ve tahkim yeri Türkiye olarak belirlenen uyuşmazlıklara bağlar. Bu kapsamda HMK m. 439/1, hakem kararına karşı yalnızca iptal davası açılabileceğini ve davanın tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde açılacağını söyler. Yurt dışında verilmiş hakem kararının Türkiye'de icrası, 5718 sayılı MÖHUK ve New York Konvansiyonu kapsamındaki tenfiz yoluna tabidir.

Hakem kararının iptali davasında hangi mahkeme görevli ve yetkilidir?

HMK m. 439/1, iptal davasının tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde açılacağını ve öncelikle ve ivedilikle görüleceğini yazar.

İptal davası açıldığında hakem kararının icrası kendiliğinden durur mu?

Hayır. HMK m. 439/4, hakem kararına karşı iptal davası açılmasının kararın icrasını durdurmayacağını yazar. Taraflardan birinin talebi üzerine, hükmolunan para veya eşyanın değerini karşılayacak bir teminat gösterilmek şartıyla kararın icrası durdurulabilir.

Mahkeme hakemin hukuku yanlış uyguladığı gerekçesiyle kararı iptal edebilir mi?

HMK m. 439/2, hakem kararının iptal edilebileceği hâlleri sayar. Maddi hukukun yeniden incelenmesi bu listede yer almaz.

Hakem kararının iptali davası hangi süre içinde açılmalıdır?

HMK m. 439/4, iptal davasının bir ay içinde açılabileceğini yazar. Süre, hakem kararının veya tavzih, düzeltme ya da tamamlama kararının taraflara bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Hakem kararının sadece bir kısmının iptal edilmesi mümkün müdür?

HMK m. 439/3, tahkim sözleşmesi dışında kalan bir konuda karar verildiği iddiasıyla açılan davada, kapsam içindeki konular kapsam dışındakilerden ayrılabiliyorsa, kararın yalnız kapsam dışında kalan konuları içeren bölümünün iptal edilebileceğini yazar.

Bölge Adliye Mahkemesinin iptal davası sonucunda verdiği karara karşı temyiz yolu açık mıdır?

Evet. HMK m. 439/6, iptal davası hakkında verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabileceğini yazar. Temyiz incelemesi bu maddedeki iptal sebepleriyle sınırlıdır. Temyiz, kararın icrasını durdurmaz.

Bu içerik genel bilgilendirmedir, hukuki tavsiye değildir. Durumunuza özel danışmanlık için bir avukatla görüşün. Lex Lata Consulting & Law tarafından hazırlanmıştır.

Av. Onur Çalışıcı

Yazar hakkında

Av. Onur Çalışıcı

Kurucu Avukat · İstanbul Barosu · Baro sicil no 83426

Lex lata Latincede “yürürlükteki hukuk” demektir. Büroyu Av. Onur Çalışıcı kurdu; ilk görüşmeden dosyanın sonuna kadar doğrudan onunla görüşürsünüz. Yabancı müvekkillerle yazışmalar İngilizce yapılır, Türkçe belgelerin ne dediği ayrıca anlatılır.

Ne olduğunu kısaca yazın, size dönüş yapalım. Bu yazı genel bilgidir; dosyanıza özel görüş değildir.

Son gözden geçirme: Kasım 2026 · LinkedIn: linkedin.com/in/onurcalisici

OfisKarataş Sk. No:6, SNS Plaza Kat:3, Kağıthane, İstanbul

Ekranda

Beyaz TV · Beyaz Ana Haber · Eylül 2026

Huzuru bozan kiracıya tahliye

Kiracının davranışının çekilmez hale geldiğinin somut delillerle ortaya konması ve şartlar oluştuğunda 30 günlük sürenin aranmadığı istisnai durumlar.

İlgili hukuki rehberler ve yayınlar

  1. Tahkim Yeri Türkiye Olan Tahkimde Hakem Nasıl Reddedilir? HMK 417-418 ve 4686 Sayılı MTK'ya Göre Ret Sebepleri, Süreler ve Mahkeme Denetimi
  2. Yabancı Hakem Kararlarının Türkiye'de Tenfizi
  3. Yabancı Şirket Ticari Uyuşmazlıkta Türk Mahkemesinden İhtiyati Tedbir Kararını Nasıl Alır? (HMK 389-399)
  4. Alman Şirketleri ve Türk Karşı Taraflar: İhtiyati Haciz, Teminat Mektubunda Tedbir ve Ardından Gelen Kısa Süreler
  5. ABD Davaları İçin Türkiye'de Tebligat ve Delil Toplama: Lahey Sözleşmeleri, Tebligat Kanunu ve KVKK
  6. Türk Ceza Muhakemesi: Soruşturmadan Temyize
  7. Fatura Dolandırıcının Hesabına mı Ödendi? Zarar Kimde Kalır, Para Hesap Sahibinden Nasıl Geri Alınır
  8. Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK, 5718 sayılı Kanun) Rehberi: Uygulanacak Hukuk, Kamu Düzeni ve Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi
  9. ABD'li İhracatçının Türk Alıcıdan Dolar Alacağını Tahsili: CISG, Arabuluculuk, İcra Takibi ve Konkordato
  10. Türkiye'de Banka Teminat Mektuplarının Nakde Çevrilmesi, Haksız Tazminin Önlenmesi (İhtiyati Tedbir HMK m. 389) ve TBK m. 128 Sorumluluğu

Tüm rehberler

İlgili hizmet alanları

Ofis ve etkinlikler

Gürsel Mah., Karataş Sk. No:6, SNS Plaza Kat:3, Kağıthane / İstanbul · Adres ve yol tarifi

Lex Lata'nın Kağıthane'deki ofisi: çalışma masaları ve duvardaki ekranlarda Lex Lata logosu
Ofis · Kağıthane, İstanbul
Av. Onur Çalışıcı, Blockchain Expo World İstanbul'da blokzincir hukuku panelinde, Temmuz 2024
Blokzincir hukuku paneli · Blockchain Expo World, İstanbul · Temmuz 2024
Lex Lata toplantı odasında masa başında bir görüşme
Toplantı odası · Kağıthane, İstanbul

SNS Plaza, Kağıthane, İstanbulİletişim sayfası